Obraz poglądowy, wygenerowany przy użyciu AI.

Spacerując dziś po ulicach Szerokiej, Miodowej czy wokół placu Nowego na krakowskim Kazimierzu, w menu niemal każdej tradycyjnej restauracji znajdziemy kugel ziemniaczany. Przed 1939 rokiem ten zapiekany specjał był fundamentem kuchni galicyjskich Żydów, skąd bardzo szybko przeniknął do polskich domów i krakowskich jadłodajni. Jego historia wiąże się z tradycją szabatu, podczas którego od piątkowego zachodu słońca nie wolno było rozpalać ognia. Gospodynie z Kazimierza w piątkowe popołudnia zanosiły więc ciężkie, gliniane lub żeliwne garnki wypełnione utartymi ziemniakami do lokalnych piekarni. Tam, w wygasających, ale wciąż gorących piecach chlebowych, kugel dusił się i zapiekał przez wiele godzin, nabierając głębokiego, orzechowego aromatu.

Z czasem przepis ten zaadaptowali małopolscy restauratorzy oraz domowi kucharze, dodając do niego lokalne akcenty. Choć wielu osobom z innych regionów Polski kugel kojarzy się z podlaskim kartaczem lub klasyczną babką ziemniaczaną, różnica w smaku i strukturze jest kolosalna. Zwykła babka ziemniaczana po upieczeniu często bywa zbita, sina i twardnieje po wystygnięciu. Prawdziwy kugel z Kazimierza nawet po 2 godzinach od wyjęcia z piekarnika przypomina w środku kremowy suflet lub gęsty mus ziemniaczany, który dosłownie rozpływa się na podniebieniu.

Sekret krakowskiego Kazimierza. Dlaczego kugel jest w środku kremowy jak budyń, a z wierzchu chrupie?

O niezwykłej teksturze krakowskiego kugla decydują 2 prawa fizyki i chemii kulinarnej, które przedwojenne gospodynie stosowały intuicyjnie. Jeśli wrzucimy surowe, starte ziemniaki wymieszane z jajkiem do zimnej blaszki i wstawimy do piekarnika, w ciągu pierwszych 20 minut pieczenia ciężka skrobia opadnie na dno naczynia. W efekcie na dole utworzy się twarda, gumowata warstwa przypominająca podeszwę, a góra zostanie wodnista.

W oryginalnym przepisie z Kazimierza zapobiega się temu poprzez zaparzenie surowej masy ziemniaczanej wrzącym tłuszczem jeszcze w misce, przed przelaniem do formy. Dużą ilość posiekanej cebuli dusi się powoli na gęsim smalcu (w wersji koszernej), maśle klarowanym lub wytopionym boczku (w wersji z krakowskich szynków). Następnie cały ten gorący, niemal wrzący tłuszcz razem z cebulą wlewa się bezpośrednio do miski ze startymi ziemniakami i energicznie miesza. Wysoka temperatura tłuszczu sprawia, że naturalna skrobia ziemniaczana błyskawicznie pęcznieje i ulega wstępnemu skleikowaniu. Masa od razu gęstnieje, wiąże wodę z ziemniaków i zyskuje gładką, kremową strukturę, która w piekarniku zamienia się w delikatny budyń.

Drugim sekretem jest szok termiczny przy kontakcie z formą. Kugla nigdy nie wylewa się do zimnego naczynia. Żeliwną brytfannę, naczynie żaroodporne lub zwykłą metalową keksówkę z 2 łyżkami tłuszczu na dnie wstawia się najpierw do piekarnika rozgrzanego do 220 stopni Celsjusza na minimum 10-15 minut. Dopiero na ten skwierczący, dymiący tłuszcz wylewa się masę ziemniaczaną. Brzegi oraz spód ciasta natychmiast się smażą, tworząc chrupiącą barierę, która zamyka całą wilgoć w środku zapiekanki.

Składniki na prawdziwy kugel ziemniaczany z Kazimierza (koszt poniżej 15 zł – 6 sycących porcji)

To danie jest dowodem na to, że wielka kuchnia nie wymaga drogich produktów. Całkowity koszt składników na dużą blachę, którą naje się do syta 6 osób, zamyka się w kwocie około 12-15 zł.

Składniki na bazę ziemniaczaną:

• 2 kg ziemniaków (najlepiej odmiany mączne lub ogólnoużytkowe typu B/C i C, takie jak Irga, Bryza, Tajfun lub Ibis – zawierające dużo naturalnej skrobi)
• 4 duże jajka (rozmiar L, w temperaturze pokojowej)
• 2 płaskie łyżki mąki pszennej (około 30 g – tylko do stabilizacji, nie więcej!)
• 1/2 płaskiej łyżeczki proszku do pieczenia (sekretny dodatek z krakowskich kamienic, który lekko napowietrza środek)

Składniki na aromatyczną bazę tłuszczowo-cebulową:

• 3 duże żółte cebule (około 400 g – cebuli musi być bardzo dużo, bo to ona daje słodycz i wilgoć)
• 120 g tłuszczu: w tradycyjnej wersji z Kazimierza użyj gęsiego lub kaczego smalcu (ewentualnie połączenia 80 ml oleju rzepakowego i 50 g masła klarowanego); jeśli wolisz wersję z krakowskich gospód, użyj 200 g surowego wędzonego boczku i 2 łyżek smalcu wieprzowego
• 2 dodatkowe łyżki tłuszczu (do rozgrzania na dnie formy w piekarniku)

Przyprawy:

• 1,5 płaskiej łyżki soli
• 1 pełna łyżeczka świeżo mielonego czarnego pieprzu (kugel musi być wyraźnie pieprzny!)
• 2 płaskie łyżeczki suszonego majeranku

Przygotowanie krok po kroku – jak upiec ziemniaczane złoto?

Krok 1: Karmelizacja cebuli i nagrzewanie formy
Piekarnik ustaw na temperaturę 220 stopni Celsjusza (grzałka góra-dół). Przygotuj głęboka formę do pieczenia (najlepiej naczynie żeliwne, ceramiczną formę do zapiekanek o wymiarach około 20 x 30 cm lub dużą, wysoką keksówkę). Na dno formy włóż 2 czubate łyżki wybranego tłuszczu (np. smalcu gęsiego lub masła klarowanego) i wstaw puste naczynie do nagrzewającego się piekarnika.

W tym samym czasie obierz 3 duże cebule i pokrój je w drobną kostkę. Na głębokiej patelni rozgrzej 120 g tłuszczu (lub wytop pokrojony w kostkę boczek, aż powstaną chrupiące skwarki). Wrzuć cebulę i smaż na średnim ogniu przez około 12-15 minut, często mieszając. Cebula nie może się spalić na czarno – ma stać się miękka, słodka i nabrać głębokiego, złocisto-bursztynowego koloru. Gdy będzie gotowa, utrzymuj ją na minimalnym ogniu, aby tłuszcz na patelni był cały czas bardzo gorący.

Krok 2: Tarcie ziemniaków i odzyskiwanie skrobi
Obierz 2 kg ziemniaków i umyj je w zimnej wodzie. W tym momencie pracuj sprawnie, aby ziemniaki nie ściemniały. Zetrzyj 1,5 kg ziemniaków na tarce o najdrobniejszych oczkach (na gładką miazgę jak na placki ziemniaczane), a pozostałe 500 g zetrzyj na tarce o średnich oczkach (drobne wiórki nadadzą zapiekance ciekawszą strukturę). Jeśli masz robota kuchennego lub maszynkę z tarczami do tarcia, zrobisz to w 3 minuty.

Przełóż starte ziemniaki na duże sitko zawieszone nad miską i lekko dociśnij dłonią, aby pozbyć się około połowy wolnego soku (nie odciskaj ich jednak do całkowitej suchości w ściereczce jak na pyzy – kugel potrzebuje trochę wilgoci!). Odstaw miskę z odlanym sokiem na 4 minuty. Zlej ostrożnie wodę znad osadu, a białą skrobię, która osiadła na dnie miski, zgarnij łyżką i dodaj z powrotem do startych ziemniaków.

Krok 3: Parzenie masy gorącym tłuszczem
W osobnej miseczce roztrzep widelcem 4 jajka z 1,5 łyżki soli, 1 łyżeczką czarnego pieprzu, roztartym w dłoniach majerankiem, 2 łyżkami mąki pszennej oraz 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia. Wlej masę jajeczną do odciśniętych ziemniaków ze skrobią i wymieszaj.

Teraz najważniejszy moment: weź prosto z palnika patelnię z gorącym tłuszczem oraz skarmelizowaną cebulą (i skwarkami, jeśli używasz boczku). Wlej całą tę gorącą zawartość bezpośrednio do miski z surowymi ziemniakami i natychmiast bardzo energicznie wymieszaj drewnianą łyżką przez 30 sekund. Zobaczysz, jak masa pod wpływem gorącego tłuszczu lekko jaśnieje i gęstnieje, a w kuchni unosi się niesamowity zapach smażonej cebuli i majeranku.

Krok 4: Pieczenie w 2 temperaturach
Ostrożnie, używając grubych rękawic kuchennych, wyjmij z piekarnika rozgrzaną do 220 stopni Celsjusza formę z roztopionym na dnie tłuszczem. Przechyl formę na boki, aby gorący tłuszcz oblał również ścianki naczynia. Szybko przelej przygotowaną masę ziemniaczaną do formy – masa powinna głośno zaskwierczeć przy kontakcie z dnem. Wyrównaj wierzch łyżką.

Wstaw formę z powrotem do piekarnika nagrzanego do 220 stopni i piecz przez pierwsze 20 minut. Po tym czasie zmniejsz temperaturę do 180 stopni Celsjusza i piecz przez kolejne 50-60 minut. Wierzch kugla powinien stać się ciemnobrązowy, mocno przypieczony i chrupiący. Po wyjęciu z piekarnika odczekaj obowiązkowo 15 minut przed pierwszym krojeniem, aby budyniowy środek lekko stężał i dał się kroić w równe porcje.

Co to oznacza dla Ciebie? Praktyczne porady szefa kuchni i ratunek w kryzysowych sytuacjach

Choć kugel składa się z najprostszych składników, zachowanie skrobi ziemniaczanej w wysokiej temperaturze potrafi zaskoczyć nawet doświadczone gospodynie. Zobacz, jak uniknąć błędów, przez które zapiekanka traci swoją puszystość, oraz jak uratować danie, gdy ziemniaki okażą się zbyt wodniste.

1. Dlaczego kugel po upieczeniu wyszedł twardy, szary i gumowaty?
Jeśli Twoja zapiekanka zamiast kremowego środka przypomina zbitą, szarą gumę, przyczyną jest zazwyczaj dodanie zbyt dużej ilości mąki pszennej. W wielu przepisach można spotkać zalecenie, by do 2 kg ziemniaków wsypać aż 1 pełną szklankę mąki, gdy masa wydaje się za rzadka. Co to oznacza dla Ciebie? Mąka pszenna zawiera gluten, który podczas godzinnego pieczenia z wilgotnymi ziemniakami tworzy twardą, kleistą strukturę. Jeśli kupiłeś młode lub sałatkowe ziemniaki, które puściły mnóstwo wody, nigdy nie zagęszczaj ich mąką pszenną. Zamiast tego odlej nadmiar soku na sitku, a do masy dosyp 2 płaskie łyżki zwykłej skrobi ziemniaczanej z paczki. Skrobia ziemniaczana po upieczeniu daje efekt delikatnego kisielu i budyniu, podczas gdy mąka pszenna robi z ziemniaków twardy klusek.

2. Co zrobić, gdy wierzch zapiekanki mocno się przypala, a środek wciąż jest płynny?
Kugel pieczony w głębokiej keksówce lub wysokim naczyniu żaroodpornym potrzebuje ponad godziny, aby temperatura dotarła do samego geometrycznego środka masy. W domowych piekarnikach z mocną górną grzałką często dochodzi do sytuacji, w której po 40 minutach góra jest już niemal czarna, a po wbiciu patyczka w środek wyciągamy surowe, rzadkie ciasto. Jeśli zauważysz, że skórka zbrązowiała zbyt szybko, nie wyłączaj piekarnika i nie wyjmuj dania! Przykryj formę z wierzchu luźnym arkuszem folii aluminiowej (błyszczącą stroną do góry, aby odbijała promieniowanie cieplne) i przełącz piekarnik na tryb „tylko dolna grzałka” w 170 stopniach Celsjusza na kolejne 25 minut. Na ostatnie 5 minut zdejmij folię, aby góra odzyskała chrupkość.

3. Dlaczego nie wolno kroić kugla od razu po wyjęciu z piekarnika?
To błąd, który psuje cały efekt wizualny na talerzu. W momencie wyjęcia formy z pieca temperatura wewnątrz masy ziemniaczanej wynosi blisko 95-100 stopni Celsjusza. W takiej temperaturze skleikowana skrobia oraz tłuszcz są wciąż półpłynne. Jeśli wbijesz nóż w dymiący kugel 2 minuty po wyjęciu z piekarnika, środek rozjedzie się na talerzu jak rzadkie purée. Daj zapiekance dokładnie 15-20 minut odpoczynku na kuchennym blacie. W tym czasie temperatura spadnie do około 65-70 stopni, skrobia ustabilizuje swoją strukturę (zajdzie proces tzw. wstecznej retrogradacji skrobi), a Ty ukroisz idealny, wysoki kawałek z chrupiącym brzegiem.

4. Z czym podawać kugel i jak go odgrzać na drugi dzień, by smakował jeszcze lepiej?
Na krakowskim Kazimierzu kugel podaje się tradycyjnie z dużym kleksem zimnej, gęstej, kwaśnej śmietany 18% oraz chrupiącym ogórkiem kiszonym lub wariacją z gęstym sosem z leśnych grzybów. Co jednak najważniejsze, kugel to jedno z tych dań, które na drugi dzień smakuje jeszcze lepiej niż w dniu pieczenia. Po nocy spędzonej w lodówce masa ziemniaczana całkowicie tężeje. Pokrój wtedy zimny kugel w plastry o grubości 1,5 centymetra i połóż na dobrze rozgrzanej patelni z 1 łyżeczką masła klarowanego lub smalcu. Smaż po 3-4 minuty z każdej strony – uzyskasz w ten sposób aż 2 dodatkowe, chrupiące powierzchnie na każdym plastrze, podczas gdy środek pod wpływem ciepła znów stanie się miękki i maślany.

Fot. Kraków w Pigułce

Zdecydowana przewaga Łukasza Gibały

W niedzielę, 11 października 2026 roku, mieszkańcy Krakowa głosowali w drugiej turze przedterminowych wyborów prezydenckich.

O urząd ubiegali się Łukasz Gibała oraz Monika Piątkowska.

Zgodnie z wynikami exit poll Ipsos przedstawionymi po zakończeniu głosowania poparcie dla kandydatów wyniosło:

• Łukasz Gibała – 61 proc.
• Monika Piątkowska – 39 proc.

Oznacza to przewagę Gibały wynoszącą 22 punkty procentowe.

Jeśli oficjalne wyniki potwierdzą wskazania sondażu, Łukasz Gibała obejmie urząd prezydenta Krakowa.

Kraków po politycznych zmianach

Przedterminowe wybory były konsekwencją wcześniejszego odwołania prezydenta Aleksandra Miszalskiego w referendum.

Głosowanie otworzyło drogę do wyłonienia nowego gospodarza jednego z największych polskich miast.

Wybory wzbudzały duże zainteresowanie ze względu na ich okoliczności oraz rywalizację kandydatów reprezentujących różne środowiska polityczne i samorządowe.

Łukasz Gibała od lat jest związany z krakowskim samorządem i stowarzyszeniem Kraków dla Mieszkańców. Monika Piątkowska startowała z poparciem Koalicji Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Exit poll to jeszcze nie oficjalny wynik

Badanie exit poll polega na przeprowadzaniu ankiet wśród osób opuszczających lokale wyborcze. Na podstawie ich odpowiedzi przygotowywany jest szacunkowy wynik głosowania.

Choć tego rodzaju badania pozwalają szybko ocenić poparcie dla kandydatów, mogą różnić się od ostatecznych rezultatów.

Oficjalne wyniki zostaną ustalone po przeliczeniu głosów i sporządzeniu odpowiednich protokołów przez komisje wyborcze.

Co oznacza wynik dla Krakowa?

Jeżeli zwycięstwo Łukasza Gibały zostanie potwierdzone, miasto rozpocznie nowy etap po przedterminowych wyborach.

Nowy prezydent stanie przed zadaniami związanymi z zarządzaniem miejskim budżetem, transportem publicznym, inwestycjami, polityką mieszkaniową oraz jakością życia mieszkańców.

Szczególne znaczenie będzie miała również współpraca z Radą Miasta Krakowa, której skład nie zmienia się automatycznie wraz z wyborem nowego prezydenta.

Na ten moment najważniejsza informacja jest jedna: przedstawiony exit poll wskazuje na zdecydowaną przewagę Łukasza Gibały. Ostateczne rozstrzygnięcie przyniesie oficjalne ogłoszenie wyników wyborów.

Źródło: wyniki sondażu exit poll Ipsos przedstawione 11 października 2026 roku.

Fot. Kraków w Pigułce

W niedzielę, 27 września, mieszkańcy Krakowa głosowali w przedterminowych wyborach prezydenta miasta. Lokale wyborcze były otwarte od godz. 7:00 do 21:00. Po ich zamknięciu opublikowano 2 niezależne badania exit poll – Ipsos oraz OGB. Teraz pojawił się kolejny, dokładniejszy pomiar uwzględniający dane spływające po zakończeniu głosowania. Polsat News jeszcze przed wyborami zapowiadał publikację kolejnych badań late poll po godz. 21.

Late poll: Gibała 36,1 proc., Piątkowska 29,5 proc.

Według najnowszego late poll OGB Łukasz Gibała uzyskuje 36,1 proc. głosów, a Monika Piątkowska 29,5 proc. Michał Drewnicki ma 17,9 proc., Aleksandra Owca 7,3 proc., Daria Gosek-Popiołek 4,4 proc., Michał Klimek również 4,4 proc., a Sławomir Pietrzyk 0,4 proc.

Największą zmianę widać przy wyniku Piątkowskiej. W exit poll Ipsos, opublikowanym bezpośrednio po zamknięciu lokali, miała 24,4 proc. głosów. W late poll jest to już 29,5 proc., czyli o 5,1 pkt proc. więcej. Jednocześnie wynik Gibały zmienił się tylko nieznacznie – z 36,6 do 36,1 proc. Różnica pomiędzy tymi 2 wynikami zmniejszyła się więc z 12,2 do 6,6 pkt proc.

Drewnicki traci 1,7 pkt proc. względem exit poll

Zmieniły się również wyniki pozostałych kandydatów. Michał Drewnicki miał w exit poll Ipsos 19,6 proc., natomiast late poll pokazuje 17,9 proc., czyli o 1,7 pkt proc. mniej. Aleksandra Owca spada z 8,7 do 7,3 proc., a Daria Gosek-Popiołek z 6,1 do 4,4 proc. Michał Klimek notuje niewielką zmianę w przeciwną stronę – z 4,2 do 4,4 proc. Wynik Sławomira Pietrzyka pozostaje bez zmian i wynosi 0,4 proc.

Dla porównania pierwszy exit poll Ipsos dawał Gibałowi 36,6 proc., Piątkowskiej 24,4 proc. i Drewnickiemu 19,6 proc. W tym samym czasie niezależny exit poll OGB wskazywał odpowiednio 35,7 proc., 28,4 proc. i 19,2 proc. Oba badania przeprowadzone bezpośrednio po głosowaniu pokazywały więc podobny wynik Gibały, ale wyraźnie różniły się w przypadku Piątkowskiej.

Pełne wyniki late poll

Łukasz Gibała – 36,1 proc.
Monika Piątkowska – 29,5 proc.
Michał Drewnicki – 17,9 proc.
Aleksandra Owca – 7,3 proc.
Daria Gosek-Popiołek – 4,4 proc.
Michał Klimek – 4,4 proc.
Sławomir Pietrzyk – 0,4 proc.

Oficjalnych wyników jeszcze nie ma

Late poll nie jest oficjalnym wynikiem wyborów. To badanie sondażowe aktualizowane po zamknięciu lokali wyborczych przy wykorzystaniu informacji napływających z wybranych komisji. Jest zazwyczaj dokładniejsze od pierwszego exit poll, ale ostatecznie liczą się wyłącznie protokoły wszystkich komisji i wynik ogłoszony przez właściwą komisję wyborczą.

Przedterminowe wybory zostały formalnie zarządzone na 27 września 2026 roku, co potwierdzają Krajowe Biuro Wyborcze i krakowski BIP. W głosowaniu uczestniczyło ostatecznie 7 kandydatów – przed wyborami z listy został skreślony Jan Hoffman.

Jeżeli wyniki się potwierdzą, potrzebne będzie kolejne głosowanie

W wyborach prezydenta miasta kandydat musi uzyskać więcej niż połowę ważnie oddanych głosów, aby zakończyć wybory w pierwszej turze. Żaden z wyników pokazywanych przez opublikowane dziś badania sondażowe nie przekracza 50 proc. Jeżeli oficjalne wyniki potwierdzą taki układ, konieczna będzie druga tura.

Termin ewentualnego ponownego głosowania przypada na 11 października 2026 roku. Dopiero oficjalne wyniki pierwszej tury rozstrzygną jednak, którzy kandydaci znajdą się w tym głosowaniu. Na razie dysponujemy wynikami exit poll i late poll, a liczenie głosów w komisjach trwa.

Cztery kandydatury zarejestrowane, osiem w trakcie weryfikacji. Kto walczy o fotel prezydenta

Do czwartku do godziny 16:00 pełnomocnicy komitetów wyborczych mieli czas na złożenie w Miejskiej Komisji Wyborczej co najmniej 3 tysięcy podpisów poparcia zawierających poprawne dane osobowe oraz numery PESEL. Pierwszymi oficjalnie zarejestrowanymi kandydatami zostali: Michał Drewnicki (Prawo i Sprawiedliwość), Monika Piątkowska (popierana przez Koalicję Obywatelską i PSL), Jan Hoffman (jeden z inicjatorów majowego referendum) oraz Aleksandra Owca (Partia Razem).

Pozostałe osiem zgłoszeń – w tym dokumenty złożone przez Mariana Banasia, Bartosza Bocheńczaka, Łukasza Gibałę, Darię Gosek-Popiołek, Michała Klimka, Stanisława Kułacha, Sławomira Pietrzyka oraz Martę Ratuszyńską – jest obecnie weryfikowanych pod kątem wymogów formalnych. Komisja ma czas na wydanie uchwał o rejestracji lub odmowie rejestracji poszczególnych kandydatów do poniedziałku. Do 14 września w przestrzeni miejskiej ukaże się oficjalne obwieszczenie z pełną, alfabetyczną listą pretendentów ubiegających się o najwyższy urząd w mieście.

Podstawą prawną przeprowadzania procedury są przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 2408 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1317 z późn. zm.). Przedterminowe wybory zostały zarządzone po tym, jak w majowym głosowaniu referendalnym krakowianie opowiedzieli się za odwołaniem ze stanowiska dotychczasowego prezydenta Aleksandra Miszalskiego. Do czasu wyłonienia nowego gospodarza miasta obowiązki prezydenta pełni komisarz Stanisław Kracik.

Mobilizacja w krakowskich dzielnicach. Stare Miasto, Podgórze i Nowa Huta

Wybory wzbudzają ogromne emocje wśród mieszkańców wszystkich 18 dzielnic Krakowa. Ośrodki analityczne i komitety wyborcze intensyfikują działania w terenie, organizując spotkania i punkty informacyjne w kluczowych punktach miasta – od Starego Miasta i Krowodrzy, przez Podgórze, aż po Nową Hutę.

Głównymi tematami kampanii pozostają kwestie komunikacyjne, polityka mieszkaniowa, zrównoważony rozwój oraz zarządzanie budżetem miejskim po referendum. Urzędnicy przypominają, że udział w głosowaniu wymaga posiadania czynnego prawa wyborczego oraz ujęcia w stałym obwodzie głosowania w Krakowie.

Jak krok po kroku sprawdzić i przygotować się do udziału w wyborach w Krakowie

Zobacz zestaw praktycznych kroków, które pozwolą Ci sprawnie wziąć udział w przedterminowym głosowaniu 27 września:

• Sprawdź swoje ujęcie w Centralnym Rejestrze Wyborców (CRW) – zaloguj się do aplikacji mObywatel lub serwisu gov.pl, aby upewnić się, że jesteś przypisany do właściwej obwodowej komisji wyborczej w Krakowie.
• Złóż wniosek o zmianę miejsca głosowania – jeśli mieszkasz w Krakowie bez zameldowania, dopisz się do spisu wyborców w urzędzie miasta lub przez internet najpóźniej na 3 dni przed wyborami.
• Śledź oficjalne obwieszczenia Miejskiej Komisji Wyborczej – zapoznaj się do 14 września z ostateczną, zweryfikowaną listą kandydatów i ich programami.
• Pamiętaj o zabraniu dokumentu tożsamości w dniu głosowania – udając się do lokalu wyborczego 27 września, weź ze sobą dowód osobisty, paszport lub mObywatela.
• Odbierz kartę do głosowania i postaw znak X – postaw znak X w kratce wyłącznie przy nazwisku jednego wybranego kandydata, aby Twój głos był ważny.

Źródło: PAP

Fot. Krakowskie Pogotowie Ratunkowe

Koszmarne zderzenie w rejonie Alej Trzech Wieszczów. Akcja ratunkowa i dramat na drodze

Do tragicznego w skutkach zdarzenia doszło w godzinach szczytu w ścisłym centrum miasta. W wyniku gwałtownego zderzenia samochodów osobowych siła uderzenia była tak ogromna, że pojazdy zostały uwięzione na pasie zieleni i chodniku, taranując barierki ochronne. Na miejsce natychmiast skierowano liczne zastępy Państwowej Straży Pożarnej, zespoły Ratownictwa Medycznego oraz patrole Wydziału Ruchu Drogowego. Mimo natychmiastowej reanimacji podjętej przez ratowników, życia dwóch dorosłych osób nie udało się uratować – zginęły na miejscu w wyniku wielonarządowych obrażeń ciała.

Najciężej poszkodowane w wypadku małe dziecko zostało ustabilizowane przez zespół ratownictwa medycznego i na sygnale przewiezione do specjalistycznego Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie-Prokocimiu. Lekarze w tamtejszym Szpitalnym Oddziale Ratunkowym toczą dramatyczną walkę o życie i zdrowie malucha, który odniósł ciężkie urazy głowy oraz klatki piersiowej. Stan pacjenta określany jest przez medyków jako skrajnie ciężki i zagrażający życiu.

Ramy prawne regulujące zasady bezpieczeństwa na drogach publicznych oraz procedury powypadkowe wyznacza ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm.). Przepisy te nakładają na kierujących bezwzględny obowiązek dostosowania prędkości do warunków panujących na drodze oraz zachowania szczególnej ostrożności w rejonie skrzyżowań i przejść dla pieszych. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości w gęstej zabudowie miejskiej pozostaje jedną z głównych przyczyn najtrudniejszych wypadków w regionie.

Z powodu akcji ratowniczej i pracy prokuratora całkowicie zablokowany został ruch w kierunku dzielnicy Krowodrza oraz Mostu Dębnickiego. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Krakowie skierowało autobusy i tramwaje na trasy objazdowe przez dzielnice Grzegórzki oraz Podgórze, co wywołało olbrzymie korki sięgające Ronda Matecznego oraz ul. Opolskiej.

Śledztwo pod nadzorem Prokuratury. Biegli badają trajektorię pojazdów

Sprawą tragicznego wypadku natychmiast zajęła się Prokuratura Rejonowa Kraków-Śródmieście we współpracy z funkcjonariuszami z Komendy Miejskiej Policji w Krakowie przy ul. Mogilskiej. Na miejscu zdarzenia przez wiele godzin pracował prokurator, biegły z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych oraz technicy kryminalistyki. Działania śledczych skupiają się na zabezpieczeniu wszelkich śladów, pomiarze śladów hamowania, ocenie stanu technicznego wraraków oraz zabezpieczeniu nagrań z miejskiego systemu monitoringu wizyjnego.

Podstawą prawną prowadzonego postępowania przygotowawczego jest art. 177 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2024 r. poz. 17 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że kto, naruszając, choćby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, powoduje wypadek, którego następstwem jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Jeżeli śledztwo wykaże, że sprawca znajdował się pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, wymiar kary może wzrosnąć do 12 lat więzienia.

Policjanci apelują do wszystkich kierowców, którzy w momencie zdarzenia przejeżdżali wzdłuż Alej Trzech Wieszczów lub ul. Dietla i posiadają w swoich pojazdach aktywne wideorejestratory, o zgłaszanie się do najbliższego komisariatu. Analiza nagrań z prywatnych kamer samochodowych może okazać się kluczowa dla odtworzenia dokładnej sekwencji zdarzeń i ustalenia, który z kierowców wjechał na skrzyżowanie przy zabronionym świetle lub wykonał gwałtowny manewr zmiany pasa ruchu.

Przedstawiciele krakowskich służb ratowniczych podkreślają, że rejon centralnych ciągów komunikacyjnych stolicy Małopolski wymaga szczególnej uwagi ze względu na ogromne natężenie ruchu pieszych i pojazdów. W ciągu ostatniego roku na krakowskich drogach doszło do kilkuset kolizji, z czego znaczna część miała miejsce właśnie na odcinkach łączących Stare Miasto z dzielnicami obrzeżnymi.

Prawa rodzin poszkodowanych i zadośćuczynienie z polisy OC

Tragiczny wypadek niesie ze sobą nie tylko dramat ludzki, ale również szereg skomplikowanych konsekwencji prawno-finansowych dla bliskich osób zmarłych i poszkodowanego dziecka. Polskie prawo przewiduje szeroki wachlarz świadczeń odszkodowawczych przeznaczonych na wsparcie rodzin ofiar wypadków komunikacyjnych, wypłacanych z polisy obowiązkowego ubezpieczenia OC sprawcy zdarzenia.

Podstawą prawną do ubiegania się o zadośćuczynienie i odszkodowanie są przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.). Zgodnie z art. 446 § 4 Kodeksu cywilnego, sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, naruszenie więzi rodzinnej oraz cierpienie psychiczne. Wyroki polskich sądów w przypadkach utraty rodziców lub dzieci opiewają często na kwoty sięgające od 100 tys. zł do nawet 300 tys. zł dla każdego z najbliższych krewnych.

Ponadto art. 446 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego nakłada na ubezpieczyciela sprawcy obowiązek zwrotu kosztów leczenia, hospitalizacji, transportu medycznego oraz zwrotu kosztów pogrzebu. W przypadku gdy zmarli rodzice posiadali na utrzymaniu małoletnie dzieci, ubezpieczyciel jest zobowiązany do wypłaty dożywotniej lub czasowej renty alimentacyjnej, mającej na celu wyrównanie poziomu życia sierot do stanu sprzed tragicznego wypadku.

Eksperci do spraw odszkodowań przypominają, że ciężko ranne dziecko przebywające w szpitalu w Prokocimiu posiada odrębne roszczenia z tytułu zwrotu kosztów skomplikowanego leczenia, późniejszej rehabilitacji, zakupu sprzętu medycznego oraz zadośćuczynienia za bóle fizyczne i trwałe inwalidztwo. Wystąpienie do ubezpieczyciela z kompletnym wnioskiem odszkodowawczym wymaga jednak uprzedniego zgromadzenia pełnej dokumentacji medycznej i notatki policyjnej ze szpitala i prokuratury.

Jak krok po kroku postępować na miejscu wypadku drogowego w Krakowie

Zobacz zestaw kluczowych zasad i kroków, które należy natychmiast podjąć, będąc świadkiem lub uczestnikiem wypadku drogowego:

• Zabezpiecz miejsce zdarzenia przed kolejnymi kolizjami – włącz światła awaryjne we własnym aucie, załóż kamizelkę odblaskową i ustaw trójkąt ostrzegawczy w odległości 30-50 metrów w obszarze zabudowanym.
• Powiadom służby ratunkowe pod numerem 112 – podaj precyzyjną lokalizację (np. ulica, dzielnica Stare Miasto/Krowodrza, charakterystyczny punkt), liczbę rannych oraz opis obrażeń.
• Udziel pierwszej pomocy przedmedycznej – oceń stan przytomności i oddechu poszkodowanych; w przypadku braku oddechu rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (30 uciśnięć, 2 wdechy).
• Nie przemieszczaj ciężko rannych bez konieczności – wyciągaj poszkodowanych z wraku auta tylko w przypadku zagrożenia pożarem, wybuchem lub braku oddechu.
• Zabezpiecz materiały dowodowe i świadków – zapisz numery telefonów do osób widzących zdarzenie oraz sfotografuj ułożenie pojazdów i stan nawierzchni przed przybyciem Policji.

Źródło: PAP

Aleksander Miszalski, prezydent miasta Krakowa. Fot. Shutterstock

Dwie karty, dwa pytania, jak to będzie wyglądać?

Głosowanie odbędzie się w tradycyjnych lokalach wyborczych. Procedura jest skomplikowana, ponieważ dla każdego z organów (Prezydenta i Rady) obowiązują te same, surowe progi ważności. Jeśli frekwencja dopisze, a wynik będzie na „TAK”, Kraków czekają gigantyczne zmiany organizacyjne i polityczne.

Gra o pełną pulę. Dlaczego Kraków idzie na całość?

Decyzja o objęciu referendum również Rady Miasta to jasny sygnał od komitetu referendalnego: problemem nie jest tylko jedna osoba, ale cały system zarządzania miastem. Zarzuty dotyczą m.in. braku kontroli radnych nad decyzjami prezydenta, ignorowania głosu dzielnic oraz kontrowersyjnych uchwał budżetowych. Dla mieszkańców to unikalna szansa na całkowite „przewietrzenie” krakowskiego magistratu przy placu Wszystkich Świętych.

To wydarzenie o skali ogólnopolskiej. Nigdy wcześniej w tak dużym mieście nie doszło do jednoczesnej próby odwołania obu filarów władzy samorządowej w połowie kadencji. 24 maja oczy całej Polski będą zwrócone na Kraków nie tylko ze względu na wynik, ale na to, czy obywatele potrafią się zmobilizować w tak ekstremalnym procesie demokratycznym. Niezależnie od poglądów, dla krakowian to najważniejszy sprawdzian obywatelski od lat.

Fot. Kraków w Pigułce

Nimfy kleszcza również groźne

Nimfa kleszcza może być groźna dla ludzi oraz zwierząt, ponieważ może przenosić różne choroby. W przypadku kontaktu z człowiekiem, nimfy kleszczy mogą być odpowiedzialne za przenoszenie takich chorób jak borelioza (borelioza z Lyme), anaplazmoza czy babeszjoza.

Warto pamiętać, że nie wszystkie nimfy kleszczy są zarażone i mogą przenosić choroby. Ryzyko zakażenia zależy od regionu i występujących tam patogenów. Aby zminimalizować ryzyko ugryzienia przez kleszcze, warto stosować środki repelentowe, nosić odpowiednią odzież i dokładnie sprawdzać ciało po powrocie z obszarów, gdzie mogą występować kleszcze. W przypadku znalezienia kleszcza na skórze, należy go jak najszybciej usunąć, korzystając z odpowiednich technik i narzędzi, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia.

W tym roku zima była mroźna, ale to nie wystarczy

W tym roku zima pokazała swoje ostrzejsze oblicze. Długie tygodnie mrozu, spadki temperatury znacznie poniżej zera i miejscami solidna pokrywa śnieżna sprawiły, że wiele osób odetchnęło z ulgą. Pojawiło się przekonanie, że taka aura wreszcie „rozprawi się” z kleszczami. Rzeczywistość jest jednak bardziej złożona.

Kleszcze to jedne z najbardziej odpornych pasożytów w naszej strefie klimatycznej. Nie potrzebują ciepła, by przetrwać – potrzebują odpowiednich warunków do ukrycia się. Nawet podczas silnych mrozów nie pozostają bezbronne. Chronią się w ściółce leśnej, pod warstwą liści, w glebie, a także w trawach przy samej ziemi. Tam temperatura jest wyższa niż ta, którą widzimy na termometrach.

Kluczową rolę odgrywa śnieg. Choć dla ludzi oznacza zimno i trudne warunki, dla kleszczy bywa… ochroną. Warstwa śniegu działa jak naturalna kołdra, izolując podłoże przed najniższymi temperaturami. Jeśli śniegu było dużo, paradoksalnie zwiększa to szanse przeżycia wielu osobników, w tym nimf.

A to właśnie nimfy są szczególnie istotne. To młode stadia kleszczy, bardzo małe i trudne do zauważenia. Jednocześnie odpowiadają za dużą część zakażeń, bo łatwo je przeoczyć. I tu pojawia się najważniejsza kwestia: surowa zima nie oznacza automatycznie, że nimfy znikną.

Część populacji rzeczywiście mogła nie przetrwać, zwłaszcza tam, gdzie mróz był silny i długotrwały, a pokrywa śnieżna niewielka. W takich warunkach gleba przemarza głębiej, co ogranicza przeżywalność. Jednak w miejscach osłoniętych – w lasach, parkach, ogrodach – sytuacja wygląda inaczej. Tam wiele nimf spokojnie „przeczekało” zimę.

Efekt zobaczymy wiosną. Jeśli temperatury szybko wzrosną powyżej kilku stopni, kleszcze – w tym nimfy – zaczną być aktywne niemal od razu. Co ważne, ich pojawienie się może być nagłe. Wystarczy kilka cieplejszych dni, by znów zaczęły szukać żywicieli.

Warto też pamiętać, że surowa zima nie działa jak „reset” dla całej populacji. Kleszcze rozmnażają się etapami, a ich cykl życia rozciąga się na kilka sezonów. Oznacza to, że nawet jeśli część zginęła, inne stadia – w tym larwy i dorosłe osobniki – mogą szybko uzupełnić braki.

Dla nas oznacza to jedno: nie ma co liczyć na to, że problem sam zniknie. Wiosną znów trzeba będzie uważać, szczególnie w miejscach zielonych. Nimfy, choć niemal niewidoczne, będą jednym z głównych zagrożeń. I niestety – nawet po naprawdę mroźnej zimie – mogą pojawić się w dużej liczbie.

Co to oznacza dla ciebie? Uważaj, bo to może nie być pieprzyk

Nie będzie „bezpiecznego początku sezonu”. Jeśli zrobi się cieplej, kleszcze mogą pojawić się praktycznie od razu. I to w miejscach, które wielu osobom wydają się niegroźne – jak osiedlowe trawniki czy miejskie parki.

Największym zagrożeniem będą nimfy. Są małe, trudne do zauważenia i aktywne bardzo wcześnie. Dlatego już na początku wiosny warto zachować czujność. Po spacerze sprawdzić ubranie i skórę. Zwrócić uwagę na dzieci. Unikać siadania bezpośrednio na trawie. Ta zima mogła ograniczyć część populacji. Ale nie na tyle, by problem zniknął. I to jest ta część, którą wiele osób ignoruje – aż do pierwszego ukąszenia.

Fot. Pixabay

Koniec podatku od metrażu? Tak, ale tylko dla posiadaczy trzeciego „M”

Dziś właściciel apartamentu w centrum Warszawy wartego 2 mln zł płaci podatek od nieruchomości praktycznie tyle samo co posiadacz kawalerki na obrzeżach mniejszego miasta – bo podatek liczy się od metrów, nie od wartości. Lewica chce to zmienić.

Projekt zakłada dwie stawki. Dla pierwszej i drugiej nieruchomości – 0,02% wartości rocznie, z zabezpieczeniem, że kwota nie przekroczy tego, co właściciel płaciłby w starym systemie. Dopiero od trzeciej nieruchomości zaczyna się to, czego właściciele kilku mieszkań się obawiają: 0,5% wartości w pierwszym roku, a następnie wzrost o 0,1 punktu procentowego rocznie – aż do docelowego poziomu 1,5% po 10 latach.

Co to oznacza w złotówkach? Dla mieszkania wartego 500 000 zł podatek od trzeciej nieruchomości wyniósłby 2 500 zł rocznie na starcie. Po dekadzie – już 7 500 zł. Wpływy trafiałyby do budżetów gmin.

Skąd wezmą się dane o wartości – czyli historia Portalu DOM

Przez lata podatek katastralny był w Polsce niemożliwy z jednego powodu: brakowało wiarygodnych danych o wartości nieruchomości w skali kraju. Ustawa tworząca Portal DOM – ogólnopolską bazę rzeczywistych cen transakcyjnych – została podpisana przez prezydenta pod koniec listopada 2025 r. Portal, budowany przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, ma startować 2 kwietnia 2027 r.

Do czasu uruchomienia Portalu DOM projekt przewiduje alternatywną metodę: wskaźnik odtworzeniowy ustalany przez wojewodę, zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2001 r. nr 71, poz. 733). Dla okresu październik 2025 – marzec 2026 wskaźnik dla Warszawy wynosi 10 946,93 zł za m², dla województwa mazowieckiego – 7 004,17 zł za m².

Gminy dostaną też narzędzie do korygowania podstawy opodatkowania w zakresie od 0,2 do 2-krotności – ze względu na rok budowy, lokalizację czy stan techniczny nieruchomości.

Tusk: „Na pewno nie projekt rządowy”. Nawrocki: weto

Projekt jest inicjatywą poselską, co nie jest przypadkiem. 16 marca 2026 r. minister finansów Andrzej Domański powiedział wprost, że rząd nie zmienia zdania i nie prowadzi żadnych prac nad podatkiem katastralnym. Premier Donald Tusk również był jednoznaczny – „na pewno nie będzie to projekt rządowy” – zaznaczył, podkreślając, że partie koalicyjne mają prawo składać własne pomysły, ale nie oznacza to poparcia całego rządu.

KO wskazuje, że temat nie był elementem umowy koalicyjnej. PSL jest krytyczny. PiS i Konfederacja – przeciwne. Matematyki sejmowej projekt Lewicy nie ma. Do tego dochodzi bariera prezydencka – Karol Nawrocki publicznie zapowiedział sprzeciw wobec każdej ustawy podnoszącej podatki od nieruchomości.

Projekt ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., jednak bez zmiany układu sił w parlamencie najprawdopodobniej utknąłby na etapie prac komisyjnych.

Sprawdź, ile lokali masz na siebie

Jeśli posiadasz jedno lub dwa mieszkania – projekt Lewicy w obecnym kształcie Cię nie dotyczy, a stawka 0,02% jest zabezpieczona przed przekroczeniem kwoty z obecnego systemu. Właściciele trzeciej i kolejnych nieruchomości powinni śledzić losy projektu w Sejmie – nawet jeśli ustawa dziś nie ma większości, może wrócić w zmienionej formie lub jako kompromis z wyższym progiem (np. od czwartego mieszkania). Warto też sprawdzić, czy nieruchomości zarejestrowane na kilka osób w rodzinie są formalnie rozdzielone – projekt liczy lokale per podatnik, nie per gospodarstwo domowe.