Cztery kandydatury zarejestrowane, osiem w trakcie weryfikacji. Kto walczy o fotel prezydenta

Do czwartku do godziny 16:00 pełnomocnicy komitetów wyborczych mieli czas na złożenie w Miejskiej Komisji Wyborczej co najmniej 3 tysięcy podpisów poparcia zawierających poprawne dane osobowe oraz numery PESEL. Pierwszymi oficjalnie zarejestrowanymi kandydatami zostali: Michał Drewnicki (Prawo i Sprawiedliwość), Monika Piątkowska (popierana przez Koalicję Obywatelską i PSL), Jan Hoffman (jeden z inicjatorów majowego referendum) oraz Aleksandra Owca (Partia Razem).

Pozostałe osiem zgłoszeń – w tym dokumenty złożone przez Mariana Banasia, Bartosza Bocheńczaka, Łukasza Gibałę, Darię Gosek-Popiołek, Michała Klimka, Stanisława Kułacha, Sławomira Pietrzyka oraz Martę Ratuszyńską – jest obecnie weryfikowanych pod kątem wymogów formalnych. Komisja ma czas na wydanie uchwał o rejestracji lub odmowie rejestracji poszczególnych kandydatów do poniedziałku. Do 14 września w przestrzeni miejskiej ukaże się oficjalne obwieszczenie z pełną, alfabetyczną listą pretendentów ubiegających się o najwyższy urząd w mieście.

Podstawą prawną przeprowadzania procedury są przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 2408 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1317 z późn. zm.). Przedterminowe wybory zostały zarządzone po tym, jak w majowym głosowaniu referendalnym krakowianie opowiedzieli się za odwołaniem ze stanowiska dotychczasowego prezydenta Aleksandra Miszalskiego. Do czasu wyłonienia nowego gospodarza miasta obowiązki prezydenta pełni komisarz Stanisław Kracik.

Mobilizacja w krakowskich dzielnicach. Stare Miasto, Podgórze i Nowa Huta

Wybory wzbudzają ogromne emocje wśród mieszkańców wszystkich 18 dzielnic Krakowa. Ośrodki analityczne i komitety wyborcze intensyfikują działania w terenie, organizując spotkania i punkty informacyjne w kluczowych punktach miasta – od Starego Miasta i Krowodrzy, przez Podgórze, aż po Nową Hutę.

Głównymi tematami kampanii pozostają kwestie komunikacyjne, polityka mieszkaniowa, zrównoważony rozwój oraz zarządzanie budżetem miejskim po referendum. Urzędnicy przypominają, że udział w głosowaniu wymaga posiadania czynnego prawa wyborczego oraz ujęcia w stałym obwodzie głosowania w Krakowie.

Jak krok po kroku sprawdzić i przygotować się do udziału w wyborach w Krakowie

Zobacz zestaw praktycznych kroków, które pozwolą Ci sprawnie wziąć udział w przedterminowym głosowaniu 27 września:

• Sprawdź swoje ujęcie w Centralnym Rejestrze Wyborców (CRW) – zaloguj się do aplikacji mObywatel lub serwisu gov.pl, aby upewnić się, że jesteś przypisany do właściwej obwodowej komisji wyborczej w Krakowie.
• Złóż wniosek o zmianę miejsca głosowania – jeśli mieszkasz w Krakowie bez zameldowania, dopisz się do spisu wyborców w urzędzie miasta lub przez internet najpóźniej na 3 dni przed wyborami.
• Śledź oficjalne obwieszczenia Miejskiej Komisji Wyborczej – zapoznaj się do 14 września z ostateczną, zweryfikowaną listą kandydatów i ich programami.
• Pamiętaj o zabraniu dokumentu tożsamości w dniu głosowania – udając się do lokalu wyborczego 27 września, weź ze sobą dowód osobisty, paszport lub mObywatela.
• Odbierz kartę do głosowania i postaw znak X – postaw znak X w kratce wyłącznie przy nazwisku jednego wybranego kandydata, aby Twój głos był ważny.

Źródło: PAP

Fot. Krakowskie Pogotowie Ratunkowe

Koszmarne zderzenie w rejonie Alej Trzech Wieszczów. Akcja ratunkowa i dramat na drodze

Do tragicznego w skutkach zdarzenia doszło w godzinach szczytu w ścisłym centrum miasta. W wyniku gwałtownego zderzenia samochodów osobowych siła uderzenia była tak ogromna, że pojazdy zostały uwięzione na pasie zieleni i chodniku, taranując barierki ochronne. Na miejsce natychmiast skierowano liczne zastępy Państwowej Straży Pożarnej, zespoły Ratownictwa Medycznego oraz patrole Wydziału Ruchu Drogowego. Mimo natychmiastowej reanimacji podjętej przez ratowników, życia dwóch dorosłych osób nie udało się uratować – zginęły na miejscu w wyniku wielonarządowych obrażeń ciała.

Najciężej poszkodowane w wypadku małe dziecko zostało ustabilizowane przez zespół ratownictwa medycznego i na sygnale przewiezione do specjalistycznego Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie-Prokocimiu. Lekarze w tamtejszym Szpitalnym Oddziale Ratunkowym toczą dramatyczną walkę o życie i zdrowie malucha, który odniósł ciężkie urazy głowy oraz klatki piersiowej. Stan pacjenta określany jest przez medyków jako skrajnie ciężki i zagrażający życiu.

Ramy prawne regulujące zasady bezpieczeństwa na drogach publicznych oraz procedury powypadkowe wyznacza ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm.). Przepisy te nakładają na kierujących bezwzględny obowiązek dostosowania prędkości do warunków panujących na drodze oraz zachowania szczególnej ostrożności w rejonie skrzyżowań i przejść dla pieszych. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości w gęstej zabudowie miejskiej pozostaje jedną z głównych przyczyn najtrudniejszych wypadków w regionie.

Z powodu akcji ratowniczej i pracy prokuratora całkowicie zablokowany został ruch w kierunku dzielnicy Krowodrza oraz Mostu Dębnickiego. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Krakowie skierowało autobusy i tramwaje na trasy objazdowe przez dzielnice Grzegórzki oraz Podgórze, co wywołało olbrzymie korki sięgające Ronda Matecznego oraz ul. Opolskiej.

Śledztwo pod nadzorem Prokuratury. Biegli badają trajektorię pojazdów

Sprawą tragicznego wypadku natychmiast zajęła się Prokuratura Rejonowa Kraków-Śródmieście we współpracy z funkcjonariuszami z Komendy Miejskiej Policji w Krakowie przy ul. Mogilskiej. Na miejscu zdarzenia przez wiele godzin pracował prokurator, biegły z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych oraz technicy kryminalistyki. Działania śledczych skupiają się na zabezpieczeniu wszelkich śladów, pomiarze śladów hamowania, ocenie stanu technicznego wraraków oraz zabezpieczeniu nagrań z miejskiego systemu monitoringu wizyjnego.

Podstawą prawną prowadzonego postępowania przygotowawczego jest art. 177 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2024 r. poz. 17 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że kto, naruszając, choćby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, powoduje wypadek, którego następstwem jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Jeżeli śledztwo wykaże, że sprawca znajdował się pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, wymiar kary może wzrosnąć do 12 lat więzienia.

Policjanci apelują do wszystkich kierowców, którzy w momencie zdarzenia przejeżdżali wzdłuż Alej Trzech Wieszczów lub ul. Dietla i posiadają w swoich pojazdach aktywne wideorejestratory, o zgłaszanie się do najbliższego komisariatu. Analiza nagrań z prywatnych kamer samochodowych może okazać się kluczowa dla odtworzenia dokładnej sekwencji zdarzeń i ustalenia, który z kierowców wjechał na skrzyżowanie przy zabronionym świetle lub wykonał gwałtowny manewr zmiany pasa ruchu.

Przedstawiciele krakowskich służb ratowniczych podkreślają, że rejon centralnych ciągów komunikacyjnych stolicy Małopolski wymaga szczególnej uwagi ze względu na ogromne natężenie ruchu pieszych i pojazdów. W ciągu ostatniego roku na krakowskich drogach doszło do kilkuset kolizji, z czego znaczna część miała miejsce właśnie na odcinkach łączących Stare Miasto z dzielnicami obrzeżnymi.

Prawa rodzin poszkodowanych i zadośćuczynienie z polisy OC

Tragiczny wypadek niesie ze sobą nie tylko dramat ludzki, ale również szereg skomplikowanych konsekwencji prawno-finansowych dla bliskich osób zmarłych i poszkodowanego dziecka. Polskie prawo przewiduje szeroki wachlarz świadczeń odszkodowawczych przeznaczonych na wsparcie rodzin ofiar wypadków komunikacyjnych, wypłacanych z polisy obowiązkowego ubezpieczenia OC sprawcy zdarzenia.

Podstawą prawną do ubiegania się o zadośćuczynienie i odszkodowanie są przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.). Zgodnie z art. 446 § 4 Kodeksu cywilnego, sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, naruszenie więzi rodzinnej oraz cierpienie psychiczne. Wyroki polskich sądów w przypadkach utraty rodziców lub dzieci opiewają często na kwoty sięgające od 100 tys. zł do nawet 300 tys. zł dla każdego z najbliższych krewnych.

Ponadto art. 446 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego nakłada na ubezpieczyciela sprawcy obowiązek zwrotu kosztów leczenia, hospitalizacji, transportu medycznego oraz zwrotu kosztów pogrzebu. W przypadku gdy zmarli rodzice posiadali na utrzymaniu małoletnie dzieci, ubezpieczyciel jest zobowiązany do wypłaty dożywotniej lub czasowej renty alimentacyjnej, mającej na celu wyrównanie poziomu życia sierot do stanu sprzed tragicznego wypadku.

Eksperci do spraw odszkodowań przypominają, że ciężko ranne dziecko przebywające w szpitalu w Prokocimiu posiada odrębne roszczenia z tytułu zwrotu kosztów skomplikowanego leczenia, późniejszej rehabilitacji, zakupu sprzętu medycznego oraz zadośćuczynienia za bóle fizyczne i trwałe inwalidztwo. Wystąpienie do ubezpieczyciela z kompletnym wnioskiem odszkodowawczym wymaga jednak uprzedniego zgromadzenia pełnej dokumentacji medycznej i notatki policyjnej ze szpitala i prokuratury.

Jak krok po kroku postępować na miejscu wypadku drogowego w Krakowie

Zobacz zestaw kluczowych zasad i kroków, które należy natychmiast podjąć, będąc świadkiem lub uczestnikiem wypadku drogowego:

• Zabezpiecz miejsce zdarzenia przed kolejnymi kolizjami – włącz światła awaryjne we własnym aucie, załóż kamizelkę odblaskową i ustaw trójkąt ostrzegawczy w odległości 30-50 metrów w obszarze zabudowanym.
• Powiadom służby ratunkowe pod numerem 112 – podaj precyzyjną lokalizację (np. ulica, dzielnica Stare Miasto/Krowodrza, charakterystyczny punkt), liczbę rannych oraz opis obrażeń.
• Udziel pierwszej pomocy przedmedycznej – oceń stan przytomności i oddechu poszkodowanych; w przypadku braku oddechu rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (30 uciśnięć, 2 wdechy).
• Nie przemieszczaj ciężko rannych bez konieczności – wyciągaj poszkodowanych z wraku auta tylko w przypadku zagrożenia pożarem, wybuchem lub braku oddechu.
• Zabezpiecz materiały dowodowe i świadków – zapisz numery telefonów do osób widzących zdarzenie oraz sfotografuj ułożenie pojazdów i stan nawierzchni przed przybyciem Policji.

Źródło: PAP

Aleksander Miszalski, prezydent miasta Krakowa. Fot. Shutterstock

Dwie karty, dwa pytania, jak to będzie wyglądać?

Głosowanie odbędzie się w tradycyjnych lokalach wyborczych. Procedura jest skomplikowana, ponieważ dla każdego z organów (Prezydenta i Rady) obowiązują te same, surowe progi ważności. Jeśli frekwencja dopisze, a wynik będzie na „TAK”, Kraków czekają gigantyczne zmiany organizacyjne i polityczne.

Gra o pełną pulę. Dlaczego Kraków idzie na całość?

Decyzja o objęciu referendum również Rady Miasta to jasny sygnał od komitetu referendalnego: problemem nie jest tylko jedna osoba, ale cały system zarządzania miastem. Zarzuty dotyczą m.in. braku kontroli radnych nad decyzjami prezydenta, ignorowania głosu dzielnic oraz kontrowersyjnych uchwał budżetowych. Dla mieszkańców to unikalna szansa na całkowite „przewietrzenie” krakowskiego magistratu przy placu Wszystkich Świętych.

To wydarzenie o skali ogólnopolskiej. Nigdy wcześniej w tak dużym mieście nie doszło do jednoczesnej próby odwołania obu filarów władzy samorządowej w połowie kadencji. 24 maja oczy całej Polski będą zwrócone na Kraków nie tylko ze względu na wynik, ale na to, czy obywatele potrafią się zmobilizować w tak ekstremalnym procesie demokratycznym. Niezależnie od poglądów, dla krakowian to najważniejszy sprawdzian obywatelski od lat.

Fot. Kraków w Pigułce

Nimfy kleszcza również groźne

Nimfa kleszcza może być groźna dla ludzi oraz zwierząt, ponieważ może przenosić różne choroby. W przypadku kontaktu z człowiekiem, nimfy kleszczy mogą być odpowiedzialne za przenoszenie takich chorób jak borelioza (borelioza z Lyme), anaplazmoza czy babeszjoza.

Warto pamiętać, że nie wszystkie nimfy kleszczy są zarażone i mogą przenosić choroby. Ryzyko zakażenia zależy od regionu i występujących tam patogenów. Aby zminimalizować ryzyko ugryzienia przez kleszcze, warto stosować środki repelentowe, nosić odpowiednią odzież i dokładnie sprawdzać ciało po powrocie z obszarów, gdzie mogą występować kleszcze. W przypadku znalezienia kleszcza na skórze, należy go jak najszybciej usunąć, korzystając z odpowiednich technik i narzędzi, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia.

W tym roku zima była mroźna, ale to nie wystarczy

W tym roku zima pokazała swoje ostrzejsze oblicze. Długie tygodnie mrozu, spadki temperatury znacznie poniżej zera i miejscami solidna pokrywa śnieżna sprawiły, że wiele osób odetchnęło z ulgą. Pojawiło się przekonanie, że taka aura wreszcie „rozprawi się” z kleszczami. Rzeczywistość jest jednak bardziej złożona.

Kleszcze to jedne z najbardziej odpornych pasożytów w naszej strefie klimatycznej. Nie potrzebują ciepła, by przetrwać – potrzebują odpowiednich warunków do ukrycia się. Nawet podczas silnych mrozów nie pozostają bezbronne. Chronią się w ściółce leśnej, pod warstwą liści, w glebie, a także w trawach przy samej ziemi. Tam temperatura jest wyższa niż ta, którą widzimy na termometrach.

Kluczową rolę odgrywa śnieg. Choć dla ludzi oznacza zimno i trudne warunki, dla kleszczy bywa… ochroną. Warstwa śniegu działa jak naturalna kołdra, izolując podłoże przed najniższymi temperaturami. Jeśli śniegu było dużo, paradoksalnie zwiększa to szanse przeżycia wielu osobników, w tym nimf.

A to właśnie nimfy są szczególnie istotne. To młode stadia kleszczy, bardzo małe i trudne do zauważenia. Jednocześnie odpowiadają za dużą część zakażeń, bo łatwo je przeoczyć. I tu pojawia się najważniejsza kwestia: surowa zima nie oznacza automatycznie, że nimfy znikną.

Część populacji rzeczywiście mogła nie przetrwać, zwłaszcza tam, gdzie mróz był silny i długotrwały, a pokrywa śnieżna niewielka. W takich warunkach gleba przemarza głębiej, co ogranicza przeżywalność. Jednak w miejscach osłoniętych – w lasach, parkach, ogrodach – sytuacja wygląda inaczej. Tam wiele nimf spokojnie „przeczekało” zimę.

Efekt zobaczymy wiosną. Jeśli temperatury szybko wzrosną powyżej kilku stopni, kleszcze – w tym nimfy – zaczną być aktywne niemal od razu. Co ważne, ich pojawienie się może być nagłe. Wystarczy kilka cieplejszych dni, by znów zaczęły szukać żywicieli.

Warto też pamiętać, że surowa zima nie działa jak „reset” dla całej populacji. Kleszcze rozmnażają się etapami, a ich cykl życia rozciąga się na kilka sezonów. Oznacza to, że nawet jeśli część zginęła, inne stadia – w tym larwy i dorosłe osobniki – mogą szybko uzupełnić braki.

Dla nas oznacza to jedno: nie ma co liczyć na to, że problem sam zniknie. Wiosną znów trzeba będzie uważać, szczególnie w miejscach zielonych. Nimfy, choć niemal niewidoczne, będą jednym z głównych zagrożeń. I niestety – nawet po naprawdę mroźnej zimie – mogą pojawić się w dużej liczbie.

Co to oznacza dla ciebie? Uważaj, bo to może nie być pieprzyk

Nie będzie „bezpiecznego początku sezonu”. Jeśli zrobi się cieplej, kleszcze mogą pojawić się praktycznie od razu. I to w miejscach, które wielu osobom wydają się niegroźne – jak osiedlowe trawniki czy miejskie parki.

Największym zagrożeniem będą nimfy. Są małe, trudne do zauważenia i aktywne bardzo wcześnie. Dlatego już na początku wiosny warto zachować czujność. Po spacerze sprawdzić ubranie i skórę. Zwrócić uwagę na dzieci. Unikać siadania bezpośrednio na trawie. Ta zima mogła ograniczyć część populacji. Ale nie na tyle, by problem zniknął. I to jest ta część, którą wiele osób ignoruje – aż do pierwszego ukąszenia.

Fot. Pixabay

Koniec podatku od metrażu? Tak, ale tylko dla posiadaczy trzeciego „M”

Dziś właściciel apartamentu w centrum Warszawy wartego 2 mln zł płaci podatek od nieruchomości praktycznie tyle samo co posiadacz kawalerki na obrzeżach mniejszego miasta – bo podatek liczy się od metrów, nie od wartości. Lewica chce to zmienić.

Projekt zakłada dwie stawki. Dla pierwszej i drugiej nieruchomości – 0,02% wartości rocznie, z zabezpieczeniem, że kwota nie przekroczy tego, co właściciel płaciłby w starym systemie. Dopiero od trzeciej nieruchomości zaczyna się to, czego właściciele kilku mieszkań się obawiają: 0,5% wartości w pierwszym roku, a następnie wzrost o 0,1 punktu procentowego rocznie – aż do docelowego poziomu 1,5% po 10 latach.

Co to oznacza w złotówkach? Dla mieszkania wartego 500 000 zł podatek od trzeciej nieruchomości wyniósłby 2 500 zł rocznie na starcie. Po dekadzie – już 7 500 zł. Wpływy trafiałyby do budżetów gmin.

Skąd wezmą się dane o wartości – czyli historia Portalu DOM

Przez lata podatek katastralny był w Polsce niemożliwy z jednego powodu: brakowało wiarygodnych danych o wartości nieruchomości w skali kraju. Ustawa tworząca Portal DOM – ogólnopolską bazę rzeczywistych cen transakcyjnych – została podpisana przez prezydenta pod koniec listopada 2025 r. Portal, budowany przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, ma startować 2 kwietnia 2027 r.

Do czasu uruchomienia Portalu DOM projekt przewiduje alternatywną metodę: wskaźnik odtworzeniowy ustalany przez wojewodę, zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2001 r. nr 71, poz. 733). Dla okresu październik 2025 – marzec 2026 wskaźnik dla Warszawy wynosi 10 946,93 zł za m², dla województwa mazowieckiego – 7 004,17 zł za m².

Gminy dostaną też narzędzie do korygowania podstawy opodatkowania w zakresie od 0,2 do 2-krotności – ze względu na rok budowy, lokalizację czy stan techniczny nieruchomości.

Tusk: „Na pewno nie projekt rządowy”. Nawrocki: weto

Projekt jest inicjatywą poselską, co nie jest przypadkiem. 16 marca 2026 r. minister finansów Andrzej Domański powiedział wprost, że rząd nie zmienia zdania i nie prowadzi żadnych prac nad podatkiem katastralnym. Premier Donald Tusk również był jednoznaczny – „na pewno nie będzie to projekt rządowy” – zaznaczył, podkreślając, że partie koalicyjne mają prawo składać własne pomysły, ale nie oznacza to poparcia całego rządu.

KO wskazuje, że temat nie był elementem umowy koalicyjnej. PSL jest krytyczny. PiS i Konfederacja – przeciwne. Matematyki sejmowej projekt Lewicy nie ma. Do tego dochodzi bariera prezydencka – Karol Nawrocki publicznie zapowiedział sprzeciw wobec każdej ustawy podnoszącej podatki od nieruchomości.

Projekt ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., jednak bez zmiany układu sił w parlamencie najprawdopodobniej utknąłby na etapie prac komisyjnych.

Sprawdź, ile lokali masz na siebie

Jeśli posiadasz jedno lub dwa mieszkania – projekt Lewicy w obecnym kształcie Cię nie dotyczy, a stawka 0,02% jest zabezpieczona przed przekroczeniem kwoty z obecnego systemu. Właściciele trzeciej i kolejnych nieruchomości powinni śledzić losy projektu w Sejmie – nawet jeśli ustawa dziś nie ma większości, może wrócić w zmienionej formie lub jako kompromis z wyższym progiem (np. od czwartego mieszkania). Warto też sprawdzić, czy nieruchomości zarejestrowane na kilka osób w rodzinie są formalnie rozdzielone – projekt liczy lokale per podatnik, nie per gospodarstwo domowe.

Fot. Pixabay

Brak paliwa, brak prądu, brak lotów – co tak naprawdę dzieje się na wyspie

Kuba zmaga się z jednym z najpoważniejszych kryzysów energetycznych w swojej historii. Bezpośrednią przyczyną jest embargo USA na import wenezuelskiej ropy – dotychczasowego głównego surowca wyspy. Bez ropy nie ma prądu, bez prądu nie działają szpitale, pompy wodne, chłodnie ani systemy łączności. Do tego w październiku i listopadzie 2025 r. przez Kubę przeszedł huragan Melissa, który poważnie uszkodził infrastrukturę energetyczną. Odbudowa wciąż trwa – lub raczej nie trwa, bo brakuje surowców i środków.

MSZ w oficjalnym komunikacie wymienia konkretne konsekwencje: racjonowanie benzyny, ograniczony dostęp do oleju napędowego – w tym paliwa lotniczego – oraz kilkunastogodzinne przerwy w dostawach prądu. Dla turysty to brak dostępu do bankomatów, problemy z naładowaniem telefonu, zakłócenia w dostawach wody i żywności. Dla kogoś, kto potrzebuje nagłej pomocy medycznej – realne zagrożenie życia.

Osobny problem to loty. Ograniczone zasoby paliwa lotniczego sprawiają, że połączenia między Kubą a Europą są już teraz nieregularne. Część linii ograniczała lub zawieszała operacje jeszcze zanim MSZ podniósł alert do poziomu 4. Powrót z wyspy może okazać się znacznie trudniejszy niż zaplanowano.

Spontaniczne protesty w Hawanie. Armia postawiona w stan gotowości

Do kryzysu energetycznego dochodzi narastające napięcie społeczne. Według relacji niezależnych mediów cytowanych przez PAP, w ostatnich dniach w Hawanie i kilku innych miastach doszło do spontanicznych protestów. Część z nich miała związek z frustracją społeczną wobec braków podstawowych towarów i obowiązkowej służby wojskowej. MSZ wprost wymienia ryzyko niepokojów społecznych jako jeden z powodów podwyższenia alertu.

Jednocześnie kubańska armia została postawiona w stan gotowości – jednak nie z powodu wewnętrznych zamieszek, lecz sygnałów płynących z Waszyngtonu. Wiceszef kubańskiej dyplomacji Carlos Fernandez de Cossio powiedział w rozmowie z NBC News, że władze w Hawanie spodziewają się możliwej interwencji sił USA i zarządziły stosowne przygotowania. Zaznaczył jednocześnie, że Kuba jest otwarta na rozmowy – ale nie o zmianę ustroju ani składu rządu.

„Kuba jest następna” – Trump na forum inwestycyjnym w Miami

W piątek, na forum inwestycyjnym w Miami, prezydent USA Donald Trump wypowiedział słowa, które natychmiast podchwyciły agencje na całym świecie. Cytowany przez Reutera stwierdził:

„Stworzyłem wspaniałe wojsko. Mówiłem, że nie trzeba go będzie wykorzystywać. Ale czasem trzeba je wykorzystać. Tak przy okazji, Kuba jest następna. Ale udawajcie, że nic nie mówiłem” – powiedział Trump.

To nie pierwszy taki sygnał. W ostatnich tygodniach Trump mówił już, że uważa, iż będzie miał „zaszczyt wzięcia Kuby” i że „wkrótce zrobi z nią coś”. Sekretarz stanu Marco Rubio dodał, że ewentualne zniesienie embarga jest uzależnione od przejęcia władzy przez „nowych ludzi” – co w dyplomatycznym żargonie oznacza zmianę reżimu.

Połączenie kryzysu humanitarnego z geopolityczną niepewnością sprawia, że sytuacja na wyspie może ulec gwałtownemu pogorszeniu bez żadnego wyraźnego sygnału ostrzegawczego. To właśnie ten element – nieprzewidywalność – jest najtrudniejszy do zarządzania zarówno dla turystów, jak i dla służb konsularnych.

Sprawdź lot, ubezpieczenie i zarejestruj się w Odyseuszu

Jeśli masz zaplanowany wyjazd na Kubę – skontaktuj się natychmiast z biurem podróży lub linią lotniczą. Poziom 4 MSZ jest podstawą do odwołania wycieczki i ubiegania się o zwrot kosztów, jednak warunki zależą od konkretnej umowy i polisy. Sprawdź uważnie zapisy swojego ubezpieczenia turystycznego – większość polis wyłącza ochronę w krajach objętych najwyższym alertem MSZ.

Jeśli już jesteś na Kubie, MSZ zaleca kilka konkretnych kroków. Najważniejszy: zarejestruj swój pobyt w systemie Odyseusz (polakzagranica.gov.pl) – dzięki temu ambasada będzie wiedziała o Twojej lokalizacji w razie akcji ewakuacyjnej. Miej przy sobie gotówkę w twardej walucie (euro lub dolary), bo systemy płatności elektronicznych w warunkach blackoutów przestają działać. Unikaj wszelkich zgromadzeń i demonstracji. Skontaktuj się z linią lotniczą i potwierdź status swojego lotu powrotnego – nie odkładaj tego na ostatnią chwilę. Śledź komunikaty Ambasady RP w Hawanie w mediach społecznościowych, o ile masz dostęp do sieci.

Możliwości pomocy konsularnej są teraz poważnie ograniczone – brak paliwa oznacza, że urzędnicy mają problem z fizycznym dotarciem do obywateli w trudnej sytuacji. Na pomoc z zewnątrz przy poziomie 4 liczyć nie można – trzeba radzić sobie samemu.

Zmiana poziomu ostrzeżenia dla podróżujących na Kubę – MSZ odradza wszelkie podróże @MSZ_RP @PLinCuba pic.twitter.com/1Ry8bqzAxT

— Polak za granicą (@PolakZaGranica) March 27, 2026

Fot. Pixabay

Czerwiec zamienia klasy w sauny, a MEN milczy

Według danych IMGW liczba dni z temperaturą przekraczającą 30°C systematycznie rośnie, a fale upałów pojawiają się już w czerwcu. To właśnie wtedy uczniowie siedzą jeszcze w ławkach – często w budynkach bez klimatyzacji, z przestarzałą wentylacją lub bez niej w ogóle. W takich warunkach trudno mówić o efektywnej nauce. Przegrzanie wpływa na koncentrację, prowadzi do bólów głowy i odwodnienia – to nie jest kwestia komfortu, tylko fizjologii.

Problem infrastruktury szkół był wielokrotnie podnoszony przez Związek Nauczycielstwa Polskiego, który wskazywał na konieczność modernizacji budynków. Tymczasem Ministerstwo Edukacji Narodowej nie sygnalizuje żadnych prac nad zmianą kalendarza szkolnego. Resort zaznacza jedynie, że ewentualne korekty wymagałyby szerokich konsultacji i analiz.

Wcześniejsze wakacje? Pomysł krąży w kuluarach, nie w Sejmie

Propozycja, która pojawia się głównie na forach branżowych i w dyskusjach nauczycielskich, zakłada przesunięcie wakacji letnich na połowę czerwca, a startu roku szkolnego – na połowę sierpnia. W praktyce oznaczałoby to skrócenie przerwy o kilka tygodni i przesunięcie jej w czasie. Żadna oficjalna inicjatywa legislacyjna w tej sprawie nie istnieje.

Branża turystyczna i rodzice też stracą na zmianie

Zmiana kalendarza nie byłaby obojętna dla nikogo. Branża turystyczna od lat funkcjonuje w oparciu o ustalony rytm roku szkolnego – przesunięcie sezonu wakacyjnego przełożyłoby się na ceny, dostępność noclegów i całą logistykę wypoczynku. Dla rodziców oznaczałoby konieczność reorganizacji urlopów, a w wielu przypadkach – dodatkowe koszty opieki nad dziećmi.

Klimatyzacja zamiast przestawionego kalendarza

W debacie pojawia się coraz więcej głosów, że prawdziwym rozwiązaniem jest modernizacja infrastruktury szkolnej – instalacja klimatyzacji, poprawa systemów wentylacyjnych czy elastyczne skracanie lekcji w czasie upałów. Część samorządów już idzie w tym kierunku. W niektórych krajach europejskich stosuje się też naukę zdalną jako doraźną odpowiedź na ekstremalne temperatury. To podejście nie wymaga ruszania kalendarza.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź, czy szkoła Twojego dziecka ma plan na upały

Na razie nic się nie zmienia – MEN nie zapowiada żadnej reformy, a debata toczy się poza parlamentem. Jeśli masz dzieci w szkole, warto zapytać dyrekcję, jak placówka radzi sobie z upałami i czy ma procedury na wypadek ekstremalnych temperatur. Coraz więcej szkół wprowadza własne regulacje – skracanie lekcji, przerwy na nawodnienie czy ograniczanie zajęć w najgorętszych godzinach. Jeśli Twoja szkoła takich zasad nie ma, to dobry moment, żeby o to zapytać na najbliższej radzie rodziców.

Fot. Kraków w Pigułce

Ile gotówki można legalnie trzymać w domu? Limity i przepisy w 2026 roku

Dziś, 29 marca 2026, temat gotówki budzi ogromne emocje. Z jednej strony mamy systemy płatności zbliżeniowych i cyfrowe euro, z drugiej – naturalną potrzebę posiadania fizycznego zabezpieczenia na czarną godzinę. Wokół limitów posiadania pieniędzy w domu narosło wiele mitów, które warto dziś ostatecznie wyjaśnić.

Brak limitów dla osób prywatnych

Zacznijmy od najważniejszego faktu: w Polsce w 2026 roku nie istnieją żadne limity dotyczące ilości gotówki, jaką osoba prywatna może przechowywać w swoim domu. Prawo własności, gwarantowane konstytucyjnie, pozwala Ci trzymać w szufladzie zarówno 100 zł, jak i 1 000 000 zł. Żaden urząd skarbowy ani policja nie mają prawa ukarać Cię za sam fakt posiadania fizycznych banknotów w miejscu zamieszkania.

Sytuacja zmienia się jednak drastycznie w dwóch przypadkach: gdy prowadzisz działalność gospodarczą lub gdy postanowisz te pieniądze nagle wprowadzić do obiegu.

Firmy mają pod górkę. Limit 15 000 zł nadal straszy

Jeśli jesteś przedsiębiorcą w Warszawie czy Krakowie, musisz pamiętać o rygorystycznych limitach transakcji gotówkowych. Od lat obowiązuje zasada, że płatności między przedsiębiorcami (B2B) powyżej kwoty 15 000 zł muszą być realizowane za pośrednictwem rachunku płatniczego.

W 2026 roku fiskus bardzo skrupulatnie sprawdza, czy duże zakupy towarów lub usług nie były opłacane „pod stołem”. Trzymanie dużej gotówki w kasie firmy jest legalne, ale jej wydawanie na faktury powyżej wspomnianego limitu grozi wyłączeniem takich wydatków z kosztów uzyskania przychodu oraz surowymi karami skarbowymi.

Pułapka przy wpłacie do banku

To jest moment, w którym „domowa gotówka” staje się widoczna dla państwa. Jeśli przez lata odkładałeś pieniądze w domu i nagle postanowisz wpłacić do banku kwotę przekraczającą 15 000 euro (według kursu z 29 marca 2026 to około 65 000 zł), bank ma ustawowy obowiązek poinformować o tym GIIF (Generalnego Inspektora Informacji Finansowej).

Urząd może wtedy zapytać o źródło pochodzenia tych środków. Jeśli nie będziesz w stanie udowodnić, że pieniądze pochodzą z legalnych, opodatkowanych dochodów (np. z pracy, darowizny czy sprzedaży nieruchomości), możesz narazić się na podatek od nieujawnionych źródeł przychodów, który wynosi aż 75%.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla przeciętnego mieszkańca Warszawy czy Krakowa posiadanie gotówki w domu to przede wszystkim kwestia poczucia bezpieczeństwa, ale w 2026 roku wiąże się to z konkretnymi wyzwaniami, o których musisz wiedzieć.

• Bezpieczeństwo fizyczne to podstawa: Trzymanie dużych kwot w domu, o którym wiemy, że nie jest sejfem, to ogromne ryzyko. W statystykach z ostatniego kwartału widać, że złodzieje w dużych miastach coraz częściej typują mieszkania osób starszych, które rezygnują z kont bankowych. Jeśli decydujesz się na gotówkę, zainwestuj w profesjonalny sejf przytwierdzony do elementów konstrukcyjnych budynku.
• Inflacja zjada Twoje banknoty: Pamiętaj, że 10 000 zł schowane w szafie w 2024 roku ma dziś, w marcu 2026, znacznie mniejszą siłę nabywczą. Gotówka w domu nie pracuje – ona traci na wartości każdego dnia. To koszt Twojego „spokoju ducha”.
• Problemy przy zakupach: Planując zakup auta od osoby prywatnej w Krakowie za 50 000 zł, możesz zapłacić gotówką bez przeszkód. Jednak przy zakupie mieszkania, notariusz i banki będą wymagały przelewu. Nagłe wyciągnięcie dużej sumy z domu może zablokować transakcję, jeśli nie będziesz miał udokumentowanej historii tych oszczędności.
• Kontrole „nielegalnych działań”: Fiskus w 2026 roku używa zaawansowanych algorytmów do analizy Twojego stylu życia. Jeśli Twoje oficjalne dochody są niskie, a kupujesz drogie przedmioty za gotówkę, system może wytypować Cię do kontroli. Wtedy będziesz musiał wytłumaczyć, skąd wziąłeś pieniądze trzymane w domu.
• Przechowywanie walut obcych: Wielu Polaków trzyma w domach dolary lub euro. Pamiętaj, że w przypadku drastycznych zmian kursowych, ich wymiana w kantorze powyżej określonych kwot również wymaga wylegitymowania się i trafia do rejestrów. W 2026 roku anonimowość finansowa staje się towarem deficytowym.

Możesz trzymać w domu nawet miliony, ale musisz mieć plan na ich ewentualne zalegalizowanie w przyszłości. Gotówka to wolność, ale w systemie finansowym 2026 roku jest to wolność, która podlega coraz ściślejszej obserwacji. Jeśli Twoje oszczędności są legalne i opodatkowane – śpij spokojnie. Jeśli jednak pochodzą z „szarej strefy”, domowy schowek może okazać się pułapką przy próbie większych zakupów.