Kontrola pieczywa w całej Polsce. Co tak naprawdę trafia do chleba?
Raport Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych ujawnia liczne nieprawidłowości w oznakowaniu i składzie pieczywa sprzedawanego w Polsce. Kontrole wykazały, że w wielu przypadkach nazwy takie jak „razowy”, „orkiszowy” czy „graham” nie odzwierciedlają rzeczywistego składu produktów, co może wprowadzać konsumentów w błąd.
Fot. Pixabay
Kontrola pieczywa w całej Polsce. Raport IJHARS ujawnia skalę nieprawidłowości
Najnowszy raport Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zwraca uwagę na poważne problemy związane z oznakowaniem i składem pieczywa dostępnego na polskim rynku. Kontrole objęły zakłady produkcyjne w całym kraju i wykazały, że w wielu przypadkach informacje przekazywane konsumentom nie odpowiadają rzeczywistemu składowi produktów.
Co się zmienia?
Wyniki kontroli pokazują, że nazwy takie jak „razowy”, „orkiszowy” czy „graham” nie zawsze odzwierciedlają faktyczne proporcje użytych surowców. Inspekcja zapowiada dalsze działania kontrolne oraz egzekwowanie obowiązujących przepisów dotyczących jakości handlowej i znakowania żywności.
Fakty i tło sprawy
Inspektorzy IJHARS skontrolowali 87 producentów pieczywa. Uchybienia stwierdzono u blisko 59 procent z nich. Najczęściej dotyczyły one stosowania wprowadzającego w błąd nazewnictwa oraz zaniżania ilości składników, które według deklaracji miały stanowić podstawę produktu.
Analiza laboratoryjna wykazała, że w przypadku chleba razowego średnia zawartość mąki razowej wynosiła około 24,5 procent. W chlebie orkiszowym udział mąki orkiszowej sięgał przeciętnie 4,7 procent, natomiast chleb graham w wielu przypadkach nie zawierał mąki pszennej graham wcale. Kontrole ujawniły również zastępowanie deklarowanych składników tańszymi odpowiednikami, na przykład stosowanie zamienników miodu lub używanie oleju rzepakowego zamiast droższego oleju słonecznikowego.
Oznaczenia „naturalny” i „rzemieślniczy” pod lupą
Szczególną uwagę inspektorów zwróciło nadużywanie określeń takich jak „naturalny”, „tradycyjny” czy „rzemieślniczy”. W wielu przypadkach pieczywo tak oznaczane było produkowane z gotowych mieszanek piekarniczych zawierających dodatki technologiczne. Choć same dodatki nie zawsze są zabronione, problemem pozostaje sposób informowania konsumentów, który może sugerować produkt o innym charakterze, niż wynika to ze składu.
Błędy w składzie i alergenach
Raport IJHARS wskazuje również na nieprawidłowości związane z deklarowaniem składu. W części przypadków na etykietach podawano składniki, które faktycznie nie były używane, lub pomijano substancje dodatkowe, takie jak konserwanty czy polepszacze. Szczególnie istotne są błędy w oznaczaniu alergenów, które mogą stanowić realne zagrożenie dla osób z alergiami lub nietolerancjami pokarmowymi.
Inspekcja przypomina, że przy sprzedaży pieczywa luzem pełna informacja o składzie, w tym o alergenach, musi być udostępniona klientowi w sposób czytelny – na wywieszce, tablicy informacyjnej lub w katalogu dostępnym przy ladzie. Obowiązek ten spoczywa na sprzedawcy, a konsument nie musi dodatkowo dopytywać o skład produktu.
Podstawa prawna działań
Działania IJHARS prowadzone są na podstawie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, która przewiduje sankcje za wprowadzanie konsumentów w błąd. Kluczowe znaczenie mają także przepisy unijne dotyczące przekazywania informacji o żywności, w szczególności w zakresie oznaczania składników i alergenów, oraz krajowe regulacje odnoszące się do sprzedaży produktów niepakowanych.
Co to oznacza dla konsumenta?
Dla konsumentów raport jest sygnałem, by uważnie analizować informacje o produktach i korzystać z prawa do pełnej wiedzy o składzie żywności. Wyniki kontroli pokazują, że nazwa pieczywa nie zawsze gwarantuje jego rzeczywiste właściwości, a świadome zakupy wymagają zwracania uwagi na dostępne oznaczenia i informacje udostępniane przez sprzedawców.
Artykuł został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz rzetelnych źródeł branżowych. Akty prawne omawiane w tekście:
- Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (podstawa działań kontrolnych IJHARS oraz kar za fałszowanie żywności).
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 (w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności – kluczowe w zakresie oznaczania alergenów i składników).
- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (szczegółowe zasady podawania składu przy sprzedaży luzem).
Inne źródła: Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS), Fakt.pl
Specjalista od tematów społecznych i lekkich tematów ekonomicznych. Lubi dobrą kuchnię, kulturę i sztukę.