KSeF prześwietla firmy. Skarbówka wykrywa rekordową liczbę nadużyć
Krajowa Administracja Skarbowa odchodzi od masowych kontroli na rzecz precyzyjnej analizy danych. Dzięki algorytmom i Krajowemu Systemowi e-Faktur fiskus skuteczniej wykrywa fikcyjne dokumenty, mimo że liczba wizyt kontrolerów w firmach wyraźnie spadła.
Fot. Pixabay
Skarbówka zmienia strategię kontroli. Algorytmy zastępują masowe wizyty w firmach
Krajowa Administracja Skarbowa coraz rzadziej stawia na tradycyjne, szeroko zakrojone kontrole w siedzibach firm. Zamiast tego wykorzystuje zaawansowaną analizę danych i systemy informatyczne, które pozwalają precyzyjnie typować podmioty rzeczywiście narażone na udział w nieprawidłowościach podatkowych. Efekty tej zmiany są wyraźne – mimo spadku liczby kontroli, skuteczność w wykrywaniu nadużyć wyraźnie wzrosła.
Mniej kontroli, więcej wykrytych nieprawidłowości
Dane za 2025 rok pokazują, że zmiana podejścia przynosi wymierne rezultaty. Liczba kontroli celno-skarbowych spadła o blisko jedną trzecią, jednak wartość ujawnionych uszczupleń podatkowych wzrosła o około 46 procent. Szczególnie widoczny jest wzrost wykrywalności fikcyjnych faktur, czyli dokumentów służących do sztucznego zawyżania kosztów. W 2025 roku ujawniono ich blisko 377 tysięcy, podczas gdy rok wcześniej było to nieco ponad 291 tysięcy.
Statystyki te potwierdzają, że administracja skarbowa coraz skuteczniej identyfikuje podmioty, w których występują celowe działania prowadzące do uszczupleń podatkowych, zamiast obejmować kontrolami szerokie grupy przedsiębiorców.
KSeF jako centrum nowego systemu kontroli
Kluczową rolę w nowej strategii odgrywa Krajowy System e-Faktur. System ten, uruchomiony 1 lutego 2026 roku, stał się cyfrowym fundamentem uszczelniania systemu podatkowego. Już na wczesnym etapie funkcjonowania przetwarza on miliony dokumentów w czasie rzeczywistym, umożliwiając bieżącą analizę danych bez konieczności fizycznej obecności kontrolerów w firmach.
Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że do systemu trafiło już około 11 milionów faktur wystawionych przez ponad 67 tysięcy podmiotów. Co istotne, zdecydowana większość użytkowników korzysta z KSeF dobrowolnie, co ma świadczyć o stabilności i funkcjonalności rozwiązania oraz o tym, że system ułatwia rozliczenia zamiast je komplikować.
Automatyczna analiza zamiast ręcznego sprawdzania
Dzięki KSeF urzędnicy zyskali dostęp do narzędzi umożliwiających natychmiastowe wychwytywanie nieprawidłowości, takich jak nietypowe schematy rozliczeń, rozbieżności pomiędzy stronami transakcji czy powtarzalne wystawianie faktur bez realnego obrotu gospodarczego. Algorytmy analizują dane w czasie rzeczywistym, co znacząco skraca czas reakcji i ogranicza konieczność wszczynania długotrwałych kontroli.
W praktyce oznacza to, że tradycyjna kontrola w firmie staje się środkiem ostatecznym, stosowanym głównie wtedy, gdy analiza systemowa wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo naruszeń.
Etapowe wdrażanie obowiązku e-faktur
Wprowadzanie KSeF zostało rozłożone w czasie, aby przedsiębiorcy mogli stopniowo dostosować się do nowych wymogów. Od 1 kwietnia 2026 roku obowiązek wystawiania faktur w systemie obejmie firmy realizujące transakcje B2B powyżej określonego progu miesięcznego. Do końca 2026 roku przewidziano okres przejściowy, w którym nadal możliwe będzie korzystanie z faktur uproszczonych w postaci paragonów z numerem NIP oraz faktur papierowych wystawianych z kas fiskalnych.
Pełne objęcie wszystkich podatników obowiązkiem korzystania z KSeF zaplanowano na 1 stycznia 2027 roku. Od tego momentu system ma stać się jedynym standardem obiegu faktur, także dla najmniejszych przedsiębiorców.
Co to oznacza dla firm?
Dla uczciwych przedsiębiorców nowa strategia oznacza mniejsze ryzyko przypadkowej kontroli i większą przewidywalność działania administracji skarbowej. Z kolei dla podmiotów wykorzystujących fikcyjne dokumenty lub inne mechanizmy nadużyć oznacza to znacznie trudniejsze warunki ukrycia nieprawidłowości. Cyfrowa analiza danych sprawia, że próby tworzenia „pustych” kosztów są coraz szybciej identyfikowane, a ryzyko wykrycia rośnie wraz z każdą kolejną transakcją.
Artykuł został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz rzetelnych źródeł branżowych. Akty prawne omawiane w tekście:
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (przepisy dotyczące wdrażania KSeF).
- Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (uprawnienia analityczne KAS).
- Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (sankcje za posługiwanie się fikcyjnymi fakturami).
Specjalista od tematów społecznych i lekkich tematów ekonomicznych. Lubi dobrą kuchnię, kulturę i sztukę.